درباره استان گلستان

123

استان گُلِستان از استان‌های شمالی ایران است. مرکز این استان گرگان است.

گلستان نام جدید سرزمین تاریخی است که در طول تاریخ و تا سده هفتم هجری به نام ایالت گرگان و از آن پس تا آغاز سده دهم به نام استرآباد و در نوشته‌های دوران اولیه اسلامی به نام (جرجان) و از اسفند ۱۳۱۶ گرگان نامیده شده‌است. این استان تا سال ۱۳۷۶ بخشی از استان مازندران بود، اما در آن سال به صورت استانی مستقل درآمد و شهرستان گرگان به عنوان مرکز آن برگزیده شد. بیش‌تر شهرهای کنونی استان از دیرینگی چندانی برخوردار نیستند و از بزرگ‌شدن روستاها به وجود آمده‌اند و به عبارتی روستا شهر به شمار می‌آیند. با این همه، شهرهای گرگان و گنبدکاووس ریشه در تاریخی دارند. روستاهای استان گلستان به صورت متمرکز و نزدیک به هم هستند. این روستاها در راستای جاده‌ها و رودها به صورت طولی و در بخش‌های کوهستانی به صورت پله‌ای هستند.

مردم
جمعیت استان گلستان براساس بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱٬۶۱۷٬۰۸۷ نفر است که از این تعداد ۷۳۲۶۹۹ نفر شهرنشین و ۸۹۴۵۳۹ نفر روستانشین می‌باشند. در استان، تنها دو شهر گرگان(۲۷۴٬۴۳۸) و گنبد کاووس (۱۲۹٬۱۶۷) دارای جمعیتی بیش از صد هزار نفر می‌باشند.

اقوام متعددی در این استان زندگی می‌کنند که شامل ترکمن‌ها، فارسی زبانان، سیستانی‌ها، بلوچ‌ها، ترک‌ها (آذربایجانی و قزلباش)، مازندرانی و قزاق‌ها می‌شوند.

فارس‌ها به دو دستهٔ بومی و مهاجر تقسیم می‌شوند. فارس‌های بومی بیشتر به گویش‌های گرگانی، کتولی و مازندرانی تکلم می‌کنند. مهاجرین به استان هم بیشتر سیستانی، بلوچ، سمنانی و خراسانی هستند. فارسی‌ زبان‌ها بیشتر در مرکز و جنوب استان و مازندرانی‌ها در روستاهای نیمه غربی استان سکونت دارند. آذری‌ها در شهرستان گنبد کاووس و قزاق‌های استان گلستان نیز بیشتر در گرگان سکونت دارند.

ترکمن‌ها در بخش شرقی، مرکزی و شمالی استان و همچنین در مرکز استان سکونت دارند، سنی‌ مذهب هستند و به زبان ترکمنی تکلم می‌کنند.

تقسیمات اداری

این استان در اسفند سال ۱۳۸۷ دارای ۱۴ شهرستان به نام‌های آزادشهر، آق قلا، گرگان، گنبدکاووس، بندرترکمن، گمیشان، رامیان، کردکوی، بندرگز، علی آباد کتول، گالیکش، کلاله، مراوه تپه و مینودشت و دارای ۲۵ شهر و ۲۳ بخش و ۵۳ دهستان می‌باشد.

مذهب
اهل تشیع را تمامی گروه‌های فارسی زبان، ترک (آذری و قزلباش) و… و اهل تسنن را نیز گروه‌های ترکمن، قزاق و بلوچ تشکیل می‌دهند. مسیحیان، بهاییان و صوفیان گنابادی از اقلیت‌های کوچک مذهبی استان هستند.

معدن

استان گلستان از نظر تقسیم بندی ایالات زمین ساختی،در پهنه زون های گرگان _ رشت،البرز _ آذربایجان و کپه داغ قرار دارد. بیشترین پهنه زون گرگان _ رشت را جلگه گرگان پوشانیده است.در قسمت شرق،این زون ها با زون های بینالود و هزار مسجد کپه داغ هم مرز است که مرز آن با کپه داغ،پوشیده از بادرفت های ضخیمی از جنس لس می باشد.وجود انواع نهشته ها به خصوص سنگ های رسوبی از دوره زمین شناسی پرکامبرین تا دوره کنونی این منطقه را از نظر ویژگی های زمین شناسی در ردیف مناطق استثنایی قرار داده است. قدیمی ترین سنگ های استان شیست های گرگان است. از سازندهای دوران اول زمین شناسی می توان سازند لالون، سلطان میدان،پادها،خوش ییلاق،مبارک،قزل قلعه،درود، رونه ونسن را نام برد.از سازند های دوران دوم هم می توان از سازند الیکا،شمشک،لاروتیزکوه نام برد. هم چنین از سازندهای دوران سوم می توان به سازند بسته لیق،چهل کمان، خانگیران و به طبقات قرمز و رسوبات کواترنری در زون کپه داغ اشاره کرد.

در حال حاضر تعداد ۱۹ معدن فعال در استان وجود دارد. از جمله معادن ذغال سنگ گنبد، معادن سنگ لاشه آهکی. در سال ۸۱ حدود ۲۱۲۱۶۳ تن ماده معدنی از این معادن استخراج و به بازار مصرف عرضه گردیده است.مواد معدنی استخراجی شامل: ذغال سنگ،صدف کوهی،سنگ لاشه آهکی و سنگ نسوز می باشد.تعداد نیروهای شاغل در بخش معدن به ۱۳۸۷ نفر می رسد.

صنعت

در استان گلستان،۴۳۳ واحد صنعتی دارای پروانه بهره برداری، با سرمایه گذاری ثابت ۴۶۷۲۰۱ میلیون ریال و ایجاد اشتغال ۹۷۸۲ نفر که بیش از ۹۰% آنها با اشتغال زایی کمتر از ۵۰ نفر جز‍ء صنایع کوچک می باشند، وجود دارند.حدود ۴۰% واحدهای صنعتی استان، شامل: واحدهای تولیدی محصولات غذایی، آشامیدنی و فرآورده های حاصل از محصولات کشاورزی، دامی، شیلاتی و منابع طبیعی ست؛ به عبارت دیگر بیشترین سرمایه گذاری صورت گرفته در بخش صنعت استان، صنایع تبدیلی و کشاورزی می باشد.

عمده واحدهای صنعتی بزرگ منطقه گرگان، در پیش از انقلاب، و در راستای کشاورزی و منابع و مواد اولیه، احداث و پایه گذاری شده اند، از جمله، واحدهای بزرگی چون: کشت و صنعت گل چشمه، کشت و صنعت گرگان، صنعت چوب شمال،تخته شهید باهنر، نئوپان شموشک؛ همچنین ۲۵ واحد پنبه پاک کنی بزرگ و ۲۸ واحد آردسازی.

اجرای این سیاست توسعه صنعت وابسته و پیوسته با کشاورزی، باعث رونق کشاورزی گردیده است.

پس از تشکیل استان گلستان،واحدهای صنعتی بزرگی،چون: روغن کشی پنبه نظام آباد،روغن کشی شرکت یگانه خزر، شرکت کامنوش،شرکت گلستان عصاره،شرکت شیما فیلم، شرکت پاستوریزه کردکوی،طرح تولید شرکت پیام سکنی، شرکت کشت و صنعت سویا….به بهره برداری رسیده یا در حال بهره برداری است.از نظر توسعه صنعتی هم استان گلستان در سال ۸۰ از رتبه ۲۶ به ۲۵ ارتقا یافته است؛ ولی با این حال،از نظر ایجاد ارزش افزوده صنعتی در واحدهای تولیدی، حائز رتبه ۱۹ گردیده است؛ هم چنین بر اساس بررسی به عمل آمده از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان،این استان از نظر برخورداری از منابع و امکانات نسبت به سایر استان ها، دارای رتبه ۱۳ می باشد.

در سال ۷۷ با هدف استقرار سازماندهی شده صنایع،و با توجه به مزیت های نسبی مناطق، در چارچوب راهبردها و سیاست های توسعه صنعتی،و در جهت نیل به توسعه پایدار و مانای رشد صنعتی، و بر اساس مفاد قانون تاسیس شرکت شهرک های صنعتی،شرکت شهرک های صنعتی گلستان تاسیس گردید.این شرکت از زمان شروع فعالیت خود توانسته است عملیات نقشه برداری،توپوگرافی،طراحی،گرو بندی صنایع، تفکیک قطعات و پیاده کردن نقشه و قطعات تفکیکی در زمین، ایجاد تاسیسات زیربنایی نظیر: آب،برق،تلفن و معابر آسفالته… را در شهرک های آق قلا، بندرگز، گنبد، مراوه تپه،مینودشت و علی آباد، به انجام برساند و عملیات مربوط به ایجاد و راه اندازی شهرک های تخصصی گل و گیاه، شهرک صنایع پاک، شهرک های صنعتی: گرگان، بندرترکمن، آزادشهر و کردکوی را نیز در دست اقدام داشته باشد.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *